Automaat of schakel: welk rijbewijs past bij jou?

Kort antwoord

Het verschil zit in de auto waarin je examen doet. Het CBR: "U krijgt ook een code op uw rijbewijs als u het praktijkexamen heeft gedaan met een automaat. U krijgt dan code 78, wat betekent dat u alleen met een automaat mag rijden." Doe je examen in een schakelauto, dan krijg je die code niet.

Kies je nu voor automaat en wil je later toch schakelen? Dan vul je een nieuwe Gezondheidsverklaring in, doe je praktijkexamen in een schakelauto en vraag je na het slagen een nieuw rijbewijs aan bij de gemeente. Het CBR: "Je hoeft niet opnieuw theorie-examen te doen."

Bronnen: CBR, Wat betekenen de codes op mijn rijbewijs? en CBR, Van automaat- naar schakelrijbewijs, gecontroleerd op 28 september 2026.

Automaat en schakel bij VamosX naast elkaar

Je kunt bij ons in allebei lessen. Zo verschillen ze:

In elk pakket, automaat of schakel, zitten lesmateriaal, de tussentijdse toets, je eerste praktijkexamen en i-Theorie. Een automaatpakket is € 175 tot € 225 duurder, omdat een les in de automaat € 5 meer kost. Alle bedragen staan op /pakketten.

Wat code 78 in de praktijk betekent

Met code 78 mag je alleen in een automaat rijden. Wil je ooit in een schakelauto rijden, bijvoorbeeld de auto van thuis, een leenauto of een bedrijfsauto, dan moet je eerst omzetten.

Twee dingen om te weten:

• Code 78 is iets anders dan code 10.02. Het CBR: "Met code 10.02 mag u vanwege uw medische situatie alleen met een automaat rijden." Code 78 krijg je omdat je zelf hebt gekozen voor een examen in een automaat.
• Omzetten is een gewoon praktijkexamen. Je doet het examen in een schakelauto, na een nieuwe Gezondheidsverklaring. Op je examendag neem je je automaatrijbewijs mee. Een Nederlands autorijbewijs met code 78 mag daarbij verlopen zijn. Zie wat je meeneemt naar je praktijkexamen.

Wat zo'n extra examen kost, lees je in CBR-tarief of rijschooltarief. Reken het mee als je twijfelt: nu schakel leren of later een extra examen.

Zo maak je je keuze: vijf vragen

1. Moet je later een schakelauto kunnen rijden? Denk aan de auto van je ouders, een auto die je leent of een baan waarbij je rijdt. Dan geeft schakel je de meeste vrijheid.
2. Kies je je auto straks zelf? Dan is automaat een reële keuze. Met code 78 rijd je elke automaat.
3. Hoe voelt schakelen voor jou? Probeer het uit. Een proefles kan in allebei de lesauto's, en je instructeur zegt je eerlijk hoe het gaat.
4. Wat past bij je budget? Een automaatles kost bij ons € 5 meer. Over een heel pakket is dat € 175 tot € 225.
5. Hoe erg vind je een extra examen later? Omzetten kan altijd, maar het is een extra praktijkexamen met een nieuwe Gezondheidsverklaring.

Wat wij je niet beloven

Je leest online vaak dat je in een automaat sneller slaagt of minder lessen nodig hebt. Daar hebben wij geen cijfers voor, dus dat beloven we je ook niet. In de automaat hoef je niet te koppelen en te schakelen, en gaat je aandacht naar het verkeer. Maar hoeveel lessen jij nodig hebt, hangt af van jou. Een eerlijke inschatting krijg je in je proefles. Lees ook in hoeveel lessen haal je je rijbewijs.

Veelgestelde vragen

Bepalen mijn lessen of mijn examen of ik code 78 krijg?

Je examen. Het CBR geeft code 78 als je het praktijkexamen in een automaat hebt gedaan. Wil je een rijbewijs zonder code 78, dan doe je examen in een schakelauto, en moet je schakelen dus ook echt beheersen.

Moet ik opnieuw theorie-examen doen als ik mijn automaatrijbewijs omzet?

Nee. Het CBR: "Je hoeft niet opnieuw theorie-examen te doen." Je doet een nieuwe Gezondheidsverklaring en een praktijkexamen in een schakelauto.

Is een examen in de automaat duurder?

Nee. Bij VamosX kosten de tussentijdse toets en het praktijkexamen in de automaat hetzelfde als in de schakelauto: € 295 per stuk, en in elk pakket zitten ze allebei. Het verschil zit alleen in de lesprijs. Alles over rijles in de automaat lees je op onze pagina automaat rijles.

Probeer het gewoon

Twijfelen mag, proberen is beter. Plan je gratis proefles in de automaat of in de schakelauto, en voel zelf wat bij je past. Wil je vooraf rekenen? De Lesplanner zet de automaatbedragen voor je op een rij; schakel kies je er met één klik bij.